Friday, June 27, 2025

sajivanche parasparanshi nate in marathi २. सजीवांचे परस्परांशी नाते

२. सजीवांचे परस्परांशी नाते


सजीवांचे परस्पराशी नाते
 २. सजीवांचे परस्परांशी नाते 

सजीवांच्या गरजा कोणत्या ?

    सजीवांच्या निरनिराळ्या गरजा आहेत. त्यात अन्न, पाणी, हवा, वस्त्र आणि निवारा या आपल्या प्रमुख गरजा आहेत. त्याचबरोबर अशा आपल्या अनेक गरजा आहेत त्या परिसरातूनच पूर्ण होतात. 

  सजीवांचे परस्परांशी नाते -

    प्रत्येक सजीव हा आल्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी धडपडत असतो. आपण आपलेच उदाहरण घेतले तर आपल्या अनेक गरजा आहेत. त्या पूर्ण करण्यासाठी आपण परिसरातील साधनांचा उपयोग करून घेतो. आपणास अन्नाची गरज आहे, त्यासाठीआपण शेतीतून धान्य पिकवून त्यापासून आपली अन्नाची गरज पूर्ण करतो. परिसरातील पाण्याच्या साठ्यापासून आपली पाण्याची गरज भागते. परीसाराथिल साधनांचा वापर करून आपण घर म्हणजेच आपल्यासाठी निवारा तयार करतो.
    म्हणजेच आपण आपल्या गरजांसाठी परिसरावर अवलंबून आहे. 

sajivanche parasparanshi nate in marathi


    त्याचबरोबर इतर सजीव आपल्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी दुसऱ्यावर अवलंबून असतात. वाघ हा प्राणी गवताल प्रदेशात राहतो. वाघाला भूक लागली, की तो हरणे, नीलगाई, गवे असे इतर प्राणी खातो.जंगलातील पाणवठ्यावर पाणी पितो. वाघ घनदाट झाडी, उंच गावात किंवा डोंगरातील गुहा यामध्ये आसरा घेतो.

        सजीवांचे परस्परांशी एक अतूट आणि घनिष्ठ नाते आहे.

pranyancha jivan kram १. प्राण्यांचा जीवनक्रम

इयत्ता चौथी  १. प्राण्यांचा जीवनक्रम 

प्राण्यांचा_जीवनक्रम
१. प्राण्यांचा जीवनक्रम 

प्राण्यांचा जीवनक्रम म्हणजे काय ?

    आपण दैनंदिन जीवनात आपल्या परिसरात अनेक प्राणी पाहतो. यातील बरेच प्राणी हे आपणास वेगवेगळ्या कामासाठी उपयोगात येत असतात. आपण आपल्या उपयोगासाठी शेळी, गाय, म्हैस, घोडा, बैल, गाढव, कुत्रा असे आणिक पाणी सांभाळतो. या प्राण्यांची होणारी शारीरिक वाढ आपणास समजते.प्राण्यांमध्ये होणारे बदल यालाच प्राण्यांचा जीवनक्रम म्हणतात.

 


pranyancha jivan kram

    आपल्या घरातील प्राण्याची जन्माला आल्यापासून होणारी वाढ आपण पाहतो.शेळीचे करडू आणि पूर्ण वाढ झालेली शेळी यांच्यात जास्त असा फरक नसतो. प्राणी अंडी घालत नाहीत. प्राण्यांची पिल्ले आईच्या पोटातून जन्म घेतात. पण काही प्राणी असे अआहेत की ते अंडी घालतात. उदा. कोळी, सरडा....

 रूपांतरण म्हणजे काय ?

    शेळीचे करडू आणि शेळी यांच्यात सारखेपणा आहे. कोंबडीचे पिल्लू आणि कोंबडी यांच्यातही सारखेपणा आहे; पण फुलपाखराची आली आणि फुलपाखरू यांच्यात मात्र खूपच फरक असतो.
पिल्लू आणि पूर्ण वाढ झालेले प्राणी यांच्या रुपात लक्षात घेण्याजोगी तफावत असणे, याला रूपांतरण असे म्हणतात.

    सुंदर आकारांची आणि निरनिराळ्या रंगांची फुलपाखरे आपल्या परीसाराचाच एक हिस्सा असतात. त्यांचे जीवन वनस्पतींच्या सानिध्यात जाते.
     फुलपाखरांची वाढ होताना त्यामध्ये अंडे, अळी, कोश आणि प्रौढ अशा या चार अवस्था असतात. त्यांतल्या प्रौढ अवस्थेला आपण फुलपाखरू असे म्हणतो. आपल्या भागात बिबळ्या कडवा या जातीचे फुलपाखरू मोठ्या प्रमाणात आढळते.



Monday, June 23, 2025

एकाच अर्थाचे भिन्न शब्द ekach arthache bhinn shabd




एकाच अर्थाचे भिन्न शब्द 

   मराठी भाषेमध्ये बरेच शब्द असे आहेत त्या शब्दाचे वेगवेगळे अर्थ आपणास पहावयास मिळतात. असेच काही शब्द आपण या पोस्टच्या माध्यमातून पाहणार आहोत. 

 ekach arthache bhinn shabd

   आपले विद्यार्थी आपण स्पर्धा परीक्षेसाठी तसेच नवोदय आणि शिष्यवृत्ती परीक्षेसाठी तयार करत असतो. यावेळी या परीक्षेमध्ये एकाच अर्थाचे भिन्न शब्द या घटकावर प्रश्न विचारले जातात. या घटकाची तयारी करण्यासाठी आपणास सराव होणे गरजेचे आहे. 

 

[ मराठी एकाच अर्थाचे भिन्न शब्द] ] 


   इयत्ता तिसरीपासून आपणास प्रज्ञाशोध परीक्षा तयारी करण्यासाठी अशा शब्दांचा सराव घेण्यासाठी वरील pdf आपणास उत्तम मार्गदर्शक ठरेल असा विश्वास आहे. वरील pdf डाउनलोड करून आपण आपल्या संग्रही ठेवू शकतो.

PDF डाऊनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.



{marathi ekach arthache bhinn shabd}

एकाच अर्थाचे काही भिन्न शब्द पाहू.

नाद - छंद , आवाज 
अंतर - मन, भेद , लांबी
तीर - काठ , बाण 

   असे भरपूर शब्द या pdf मध्ये आपणास सरावासाठी दिलेले आहेत.



alankarik shabd in marathi मराठी अलंकारिक शब्द

 मराठी अलंकारिक शब्द

alankarik shabd in marathi 

    मराठी भाषा ही व्याकरण दृष्ट्या खूप समृद्ध आहे. मराठी भाषेमध्ये असे काही शब्द आहेत, की त्या शब्दामुळे आपल्या मराठी भाषेचे सौंदर्य अजून जास्त वाढते. यातीलच एक घटक म्हणजे {alankarik shabd in marathi} अलंकारिक शब्द होय. 

Alankarik shabd in marathi 


    एखादा प्रसंग किंवा घटना सांगण्यासाठी काही विशिष्ट शब्दाचा वापर केला जातो. त्या शब्दाला मराठीअलंकारिक शब्द असे म्हणतात. 

alankarik shabd in marathi pdf Download करा.



व्हिडीओ पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा.




Thursday, June 12, 2025

vakprachar in marathi / marathi vakprachar / मराठी वाक्प्रचार

Marathi Vakprachar 


Vakprachar in marathi 


 मराठी वाक्प्रचार


    मराठी वाक्प्रचार (marathi vakprachar) या घटकावर प्रज्ञाशोध परीक्षा , शिष्यवृत्ती परीक्षा त्याचबरोबर नोकरभरती स्पर्धा परीक्षा यामध्ये प्रश्न विचारले जातात. मराठी वाक्प्रचार या घटकाचा अभ्यास असेल, तर या प्रश्नाचे गुण आपणास मिळतात. या घटकाचा सराव नसेल, तर आपणास या घटकावरील प्रश्नांचे गुण मिळत नाहीत. 

     मराठी वाक्प्रचार या घटकाची तयारी व्हावी यासाठी सराव टेस्ट तयार केली आहे. 


खालील सराव टेस्ट सोडवा.








 

Monday, June 9, 2025

Part Of body test - 1 / शरीराचे अवयव सराव टेस्ट - १

Part Of body 

शरीराचे अवयव

Part Of body ( शरीराचे अवयव ) 

    हा घटक आपल्यासाठी महत्वाचा आहे. आपले शरीर हे अनेक अवयवांनी बनलेले आहे. शरीराच्या अवयवांना इंग्रजी मध्ये Part Of body असे म्हणतात. या घटकावर प्रज्ञाशोध परीक्षा तसेच शिष्यवृत्ती परीक्षेत प्रश्न येतात. या घटकाचा जास्तीचा सराव होण्यासाठी खालील सराव टेस्ट आपणास उपयुक्त ठरेल.


Part Of body test - 1


 

Thursday, June 5, 2025

sankhyacha lahan mothepana / संख्यांचा लहान - मोठेपणा

sankhyacha lahan mothepana 


संख्यांचा लहान - मोठेपणा


    संख्यांचा लहान - मोठेपणा ठरवतेवेळी संख्या एक अंकी, दोन अंकी असतील तर ते सोपे जाते. पण संख्या तीन अंकी किंवा त्यापेक्षा मोठ्या असतील तर मात्र थोडे विचार करावे लागते. 


    दोन्ही संख्यामध्ये एक संख्या दोन अंकी आणि दुसरी संख्या तीन अंकी असेल तर तीन अंकी संख्या मोठी हे नक्की आहे. दोन्ही संख्या या तीन अंकी असतील, तर तेव्हा मात्र लहान आणि मोठी संख्या ठरवण्याठी पुढील पद्धत वापरावी लागेल.

sankhyacha lahan mothepana



१. संख्या तीन अंकी असतील, तर ज्या संख्येतील शतक स्थानावरील अंक मोठा असतो ती संख्या मोठी असते.

२. दोन्ही संख्येतील शतक समान असतील तर, ज्या संख्येतील दशक मोठा ती संख्या मोठी असते.

३. दोन्ही संख्येतील शतक आणि दशक स्थानावरील अंक समान असतील तेव्हा ज्या संख्येतील एकक स्थानाचा अंक मोठा असतो, ती संख्या मोठी असते.

    याप्रमाणे संख्येतील अंकाचे निरीक्षण करून संख्येतील लहान - मोठेपणा (sankhyacha lahan mothepana) ठरवता येतो.


या घटकावर आधरित खालील सराव टेस्ट सोडवा.
 

lahan sankhya mothi sankhya / लहान संख्या आणि मोठी संख्या

lahan sankhya mothi sankhya 


लहान संख्या आणि मोठी संख्या


lahan sankhya mothi sankhya


 आपण ज्या संख्यांचे वाचन आणि लेखन करतो, त्या संख्याचा लहान - मोठेपणा आपणास ठरवता आला पाहिजे. 

    दिलेल्या संख्या पाहून त्यातील लहान - मोठी संख्या असे वर्गीकरण करता आले पाहिजे. दिलेल्या संख्येतील लहान - मोठेपणा दाखवण्यासाठी विशिष्ट चिन्हांचा वापर केला जातो. लहान संख्या आणि मोठी संख्या < , > या चिन्हाचा वापर करून ठरवली जाते. 


आपण या चिन्हाचा वापर करून उदाहरण पाहू.


     १२ , ३२ या दोन संख्या आपण घेतल्या आहेत. या संखेतीला १२ ही संख्या लहान आहे. ३२ ही संख्या १२ पेक्षा मोठी आहे. हेच आपण चिन्हाचा उपयोग करून कसे लिहायचे ते पाहू.


१२ < ३२ 

    वरील उदाहरणात १२ ही संख्या ३२ पेक्षा लहान आहे. चिन्हाचा वापर करतेवेळी जी संख्या लहान आहे त्या संख्येकडे चिन्हाच्या दोन रेषा एकत्र जुळलेली बाजू करावी आणि जी संख्या मोठी आहे त्या संख्येकडे चिन्हाचे उघडे असलेले म्हणजेच मोठे तोंड करावे.


    याचे वाचन करतेवेळी ते पुढीलप्रमाणे करावे. १२ < ३२ म्हणजेच १२ लहान ३२ पेक्षा (बारा लहान बत्तीस पेक्षा) 


३२ > १२ 


    वरील उदाहरणात ३२ ही संख्या १२ पेक्षा मोठी आहे. चिन्हाचा वापर करतेवेळी जी संख्या लहान आहे त्या संख्येकडे चिन्हाच्या दोन रेषा एकत्र जुळलेली बाजू करावी. आणि जी संख्या मोठी आहे त्या संख्येकडे चिन्हाचे उघडे असलेले म्हणजेच मोठे तोंड करावे.


    याचे वाचन करतेवेळी ते पुढीलप्रमाणे करावे. ३२ > १२ म्हणजेच ३२ मोठे १२ पेक्षा (बत्तीस मोठे बारा पेक्षा) 


 lahan sankhya mothi sankhya


 

General Knowledge Online Test - 3 / सामान्य ज्ञान सराव टेस्ट - ३

General Knowledge Online Test - 3 

सामान्य ज्ञान सराव टेस्ट - ३


    शालेय विद्यार्थी तसेच नोकरी भारती परीक्षा मध्ये जनरल नॉलेज (General Knowledge) या घटकावर प्रश्न असतात. जनरल नॉलेज हा विषय खूप विस्तृत आहे. या घटकासाठी आपण कितीही तयारी केली तरी ती कमीच आहे. जनरल नॉलेज म्हणजे सामान्य ज्ञान या विषयाची तयारी होण्यासाठी सराव टेस्ट तयार केली आहे. 

General Knowledge Online Test - 3

    सामान्य ज्ञान या घटकावर काही सराव टेस्ट सिरीज या ब्लॉगवर आपणास देण्याचा प्रयत्न आहे. या सराव टेस्टच्या माध्यमातुन आपली General Knowledge सामान्य ज्ञान या घटकाची तयारी होईल. आताच्या युगात स्पर्धा परीक्षेत टिकून राहायचे असेल तर सामान्य ज्ञान General Knowledge या घाटाचा अभ्यास असणे गरजेचे आहे. 


 आपण या टेस्ट सिरीज मध्ये अशा प्रश्नांचा आपण सराव घेणार आहोत. याचा आपणास नक्कीच फायदा होईल. 


General Knowledge Online Test - 2 / सामान्य ज्ञान सराव टेस्ट - २

General Knowledge Online Test - 2 


सामान्य ज्ञान सराव टेस्ट - २




    शालेय विद्यार्थी तसेच नोकरी भारती परीक्षा मध्ये जनरल नॉलेज (General Knowledge) या घटकावर प्रश्न असतात. जनरल नॉलेज हा विषय खूप विस्तृत आहे. या घटकासाठी आपण कितीही तयारी केली तरी ती कमीच आहे. जनरल नॉलेज म्हणजे सामान्य ज्ञान या विषयाची तयारी होण्यासाठी सराव टेस्ट तयार केली आहे. 

General Knowledge Online Test - 2

    सामान्य ज्ञान या घटकावर काही सराव टेस्ट सिरीज या ब्लॉगवर आपणास देण्याचा प्रयत्न आहे. या सराव टेस्टच्या माध्यमातुन आपली General Knowledge सामान्य ज्ञान या घटकाची तयारी होईल. आताच्या युगात स्पर्धा परीक्षेत टिकून राहायचे असेल तर सामान्य ज्ञान General Knowledge या घाटाचा अभ्यास असणे गरजेचे आहे. 


 आपण या टेस्ट सिरीज मध्ये अशा प्रश्नांचा आपण सराव घेणार आहोत. याचा आपणास नक्कीच फायदा होईल.


 

General Knowledge Online Test -1 / सामान्य ज्ञान सराव टेस्ट - १

General Knowledge 


सामान्य ज्ञान सराव टेस्ट - १

General Knowledge Online Test -1



    शालेय विद्यार्थी तसेच नोकरी भारती परीक्षा मध्ये जनरल नॉलेज (General Knowledge) या घटकावर प्रश्न असतात.

    जनरल नॉलेज हा विषय खूप विस्तृत आहे. या घटकासाठी आपण कितीही तयारी केली तरी ती कमीच आहे. जनरल नॉलेज म्हणजे सामान्य ज्ञान या विषयाची तयारी होण्यासाठी सराव टेस्ट तयार केली आहे. सामान्य ज्ञान या घटकावर काही सराव टेस्ट सिरीज या ब्लॉगवर आपणास देण्याचा प्रयत्न आहे. या सराव टेस्टच्या माध्यमातुन आपली General Knowledge सामान्य ज्ञान या घटकाची तयारी होईल. 


    आताच्या युगात स्पर्धा परीक्षेत टिकून राहायचे असेल तर सामान्य ज्ञान General Knowledge या घाटाचा अभ्यास असणे गरजेचे आहे. 


    आपण या टेस्ट सिरीज मध्ये अशा प्रश्नांचा आपण सराव घेणार आहोत. याचा आपणास नक्कीच फायदा होईल.
 

Wednesday, June 4, 2025

पिल्लूदर्शक शब्द / Marathi Pillu Darshak Shabd

पिल्लूदर्शक शब्द 

Marathi Pillu Darshak Shabd


    पिल्लूदर्शक शब्द या घटकावर स्पर्धा परीक्षा तसेच शालेय प्रज्ञाशोध परीक्षा, शिष्यवृत्ती परीक्षा यामध्ये प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा आपला अभ्यास नसेल तर हे गुण आपणास मिळणार नाहीत.  

    (मराठी पिल्लूदर्शक शब्द / Marathi Pillu Darshak Shabd) हा घटक  एकदम सोपा आहे. आपला या घटकाचा अभ्यास आणि प्रश्नाचा सराव चांगला झाला तर आपणास हर गुण सहज मिळतात. या घटकावर कोणत्याही स्पर्धा परीक्षेत आलेला प्रश्न सोडवण्याच्या दृष्टीने आपणास ही सराव टेस्ट उपयुक्त ठरणार आहे.

Marathi Pillu Darshak Shabd

    मराठी पिल्लूदर्शक शब्द / Marathi Pillu Darshak Shabd आपणास माहित नसल्याने बऱ्याच वेळा हे गुण आपणास मिळत नाहीत. या घटकाची सराव टेस्ट येथे देण्यात आलेली आहे.

पिल्लूदर्शक शब्द / Marathi Pillu Darshak Shabd




saman arthache shabd online test समानार्थी शब्द सराव चाचणी

समानार्थी शब्द सराव चाचणी saman arthache shabd online test saman arthache shabd online test    saman arthache shabd online test      आपल्या...